İşçilerinde tüm hakları elinden alınıyor bir gece yarısı operasyonuyla….

Özel istihdam bürolarıyla ilgili yeni yasa, iÅŸverenin işçi kiralamasına dönük yeni bir dönemi tartışmalarla beraber baÅŸlatacak…

Hükümetin iÅŸsizliÄŸe karşı hayata geçireceÄŸi Özel Ä°stihdam Büroları tartışma yarattı… Yeni yasa ile bürolar işçilerle geçici iÅŸ sözleÅŸmesi yapıp onu rızası olmadan istediÄŸi ÅŸirkete kiralayacak…

İşçi kiralayan işveren, işçiye karşı hiçbir sorumluluk taşımayacak. Muhalefet, Özel İstihdam Bürolarının modern kahvelere döneceğini belirterek uygulamaya tepki gösterdi..

Özel istihdam bürolarıyla ilgili yeni yasa, işverenin işçi kiralamasına dönük yeni bir dönemi başlatacak. Güvenlik ve temizlik şirketleri ile başlayan taşeronluk ilişkisi, özel istihdam büroları ile daha geniş kapsamlı bir uygulmaya dönüşecek. Böylece kadrolu istihdam oranı azalacak.

Yeni yasa ile özel istihdam büroları, işçi ile ‘geçici iÅŸ sözleÅŸmesi’ yaparak, onu istediÄŸi iÅŸverene kiralayacak. Özel istihdam bürosu, işçisini devredeceÄŸi iÅŸverenle sözleÅŸme imzalayacak.

Ancak özel istihdam bürolarından işçi kiralayan işveren, işçiye karşı hiçbir konuda sorumlu olmayacak. Yasada, bu işçilerin özel istihdam bürolarından kıdem tazminatları alıp almaması konusunda da yasal güvence getirilmemesi de dikkat çekti.

Düzenleme, kamu kurumları hariç tüm özel sektörde uygulanacak. Ancak uygulama, kadrolu işçi dönemini yavaş yavaş sona erdireceği ve sendikal örgütlenmeye darbe vuracağı gerekçesiyle hem sendikaların hem de muhalefetin tepkisini çekiyor.

‘Amele dayıbaşı’ benzetmesi
CHP Milletvekili Ali Rıza Öztürk, yeni düzenlemenin özel istihdam büroları adı altında ‘modern köle kahveleri’ oluÅŸturacağını vurguladı.  Özel istihdam bürolarını, tarımda köylerden amele toplayan dayıbaşılara benzeten Öztürk, ‘Dayıbaşı, amele başına tarla sahiplerinden para alır. ÖrneÄŸin, amele 10 lira yevmiyle çalışıyorsa onu 12 liraya pazarlar.

Ä°ÅŸte, yeni yasa bunun tipik bir uygulamasıdır’ dedi. Mevcut taÅŸeronluk sisteminin iÅŸ güvenliÄŸi konusunda tehlike yaratarak,  iÅŸ kazalarının artmasına neden olduÄŸunu anımsatan Öztürk, ÅŸunları söyledi:

‘TaÅŸeronluk sistemi, iÅŸverenlerin yasaların kendisine yüklediÄŸi yükümlülükleri yerine getirmemek için baÅŸvurduÄŸu hileli yollardan birisi olmuÅŸtur. Yeni yasa ile bu daha da geliÅŸtiriliyor. İşçi, bu özel istihdam bürosuyla yani modern köle kahvesinin sahibiyle bir hizmet akdi yapacak.

Bu hizmet akdinin konusu bile belli deÄŸil. Çünkü modern köle kahvesi de baÅŸka bir iÅŸverenle onun adına bir hizmet akdi yapacak. Belli bir müddet çalıştıracak, daha sonra baÅŸka bir iÅŸverenle baÅŸka bir hizmet akdi yapacak.’

Kıdem tazminatı güvencesi yok
YASADA, geçici iÅŸ iliÅŸkisi kurulan işçinin kıdem tazminatı alıp almayacağı konusunda açıklık getirilmemesi de dikkat çekti. DSP Milletvekili Harun Öztürk,  ‘Yasada, süreli iÅŸ sözleÅŸmesinin geçerli olacağının belirlenmiÅŸ olmasında, kıdem tazminatına hak kazanıp kazanamama gibi unsurlar etkili olmuÅŸ olabilir. Ä°ÅŸverenlerin kıdem tazminatı yükü dikkate alınarak bu yasa çıkarılmış olabilir’ diye konuÅŸtu.

İşçi simsarlığını başlatır nitelikli işçiyi yok eder!
ÖZEL istihdam bürolarının birçok işçinin kalıcı iÅŸ bulma olanağını ortadan kaldıracağını vurgulayan Harun Öztürk, ‘Bu tür özel istihdam büroları, bazı iÅŸyeri sahiplerini geçici işçi statüsünde çalıştırmaya sevk edecek, daha uzun süreli, daha kalıcı ve daha nitelikli işçi oluÅŸturmayı da ortadan kaldıracaktır’ diye tepki gösterdi. MHP Grup BaÅŸkanvekili Mehmet Åžandır ise, özel istihdam büroları eliyle işçi simsarlığının baÅŸlayacağını belirterek,  ’sendikal örgütlenme sona erecek’ dedi.

Yönetmelik kadük hale geldi
BU düzenleme ile 1 AÄŸustos 2008′de Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ‘Özel Ä°stihdam Büroları YönetmeliÄŸi’ de kadük hale geldi. Nitekim bu yönetmelikte, ‘özel istidam büroları, mesleki olarak geçici iÅŸ iliÅŸkisi düzenleme faaliyetinde bulunamaz’ hükmü yer alıyordu.

Kadrolular üzerinde baskı çok artacak
YENÄ° yasa, mevcut Ä°ÅŸ Kanunu’na ekleme yaparak, ‘Mesleki anlamda geçici iÅŸ iliÅŸkisi, özel istihdam bürosunun, geçici iÅŸgücü talebini karşılamak amacıyla iÅŸ sözleÅŸmesi düzenlediÄŸi işçisini, iÅŸ görme edimini yerine getirmek üzere ücret karşılığında bir baÅŸka iÅŸverene devrini ifade eder ve bu faaliyet Türkiye Ä°ÅŸ Kurumu tarafından izin verilmiÅŸ özel istihdam büroları tarafından yerine getirilir’ hükmü getiriyor. Yine bir baÅŸka fıkraya göre iÅŸ sözleÅŸmesi hususlarını da Türkiye Ä°ÅŸ Kurumu, bir
yönetmelikle belirleyecek. Danışmanlık hizmetleri de bu yolla yasal zeminini güçlendirecek.

Artık işçinin rızası aranmayacak
MEVCUT Ä°ÅŸ Kanunu’nun 7. maddesinde, bir işçinin iÅŸvereni tarafından aynı holdingin deÄŸiÅŸik iÅŸyerlerine ya da ÅŸirketlerine kaydırabilmesi için ‘işçinin rızasını araması ve benzer iÅŸlerde çalıştırması’ koÅŸulu aranırken, yeni düzenleme bu konuda hüküm bulunmuyor.

Özel istihdam bürolarının yetkisi artırıldı
YÃœRÃœRLÃœKTEKÄ° 4857 sayılı Ä°ÅŸ Kanunu’nda özel istihdam bürolarının hukuki altyapısı oluÅŸturulmuÅŸtu. Bu yasanın 90. maddesinde, ‘Ä°ÅŸ arayanların elveriÅŸli oldukları iÅŸlere yerleÅŸtirilmeleri ve çeÅŸitli iÅŸler için uygun işçiler bulunmasına aracılık görevi, Türkiye Ä°ÅŸ Kurumu ve bu hususta izin verilen özel istihdam bürolarınca yerine getirilir’ hükmü getirilmiÅŸti. Ancak bu yasanın 7. maddesinde, ‘geçici iÅŸ
iliÅŸkisi kurma’ yetkisi sadece iÅŸverene veriliyor, aracı konumdaki özel istihdam bürolarına bu yetki verilmiyordu. TBMM’den çıkan yasanın CumhurbaÅŸkanı tarafından onaylanması halinde özel istihdam bürolarının görev ve yetkileri artırılarak, ‘mesleki geçici iÅŸ iliÅŸkisi kurması’ mümkün hale geliyor.

Dörtte bir kuralı
YENİ yasaya göre, geçici iş ilişkisi sözleşmesine dayalı olarak çalıştırılan işçi sayısı, işyerinde çalıştırılan işçi sayısının dörtte birini geçemeyecek. Aynı işçi için, aynı işverenle yapılacak geçici iş ilişkisi sözleşmelerinin toplam süresi de 18 ayı geçemeyecek.

İşyerinde grev varsa yarı ücret alacak
YİNE yasaya göre, özel istihdam bürosundan başka bir işyerine devredilen işçi, o işyerinde grev ve lokavt olması halinde ve özel istihdam bürosu tarafından da başka bir işyerinde istihdam edilememesi halinde, özel istihdam bürosu o işçinin asgari ücretten az olmamak üzere sözleşmede belirtilen ücretinin sadece yarısını ödemekle yükümlü olacak. Bu durumda, işçinin aylık ücreti yarıya düşmüş olacak.

*Alıntı: Akşam